OHSS: yumurtalık hiperstimülasyonu ve bugün nasıl önleniyor

Yumurtalık uyarısı sırasında ilaçlar birkaç folikülün aynı anda büyümesini teşvik eder. Bazı kadınlarda yumurtalıklar beklenenden daha güçlü tepki verir ve olgunlaşma tetiklemesinden sonra, sıvının kan damarlarından karına geçmesine yol açan maddeler salınır. Bu şişkinliğe, rahatsızlığa ve ağır formlarda büyük sıvı birikimine, kanın koyulaşmasına ve böbrek ile solunum sorunlarına yol açar.

Formları ayırt etmek önemlidir. Yumurta toplama sonrası hafif şişkinlik ve rahatsızlık yaygındır ve kendiliğinden geçer. Orta OHSS daha yakın izlem gerektirir. Bir zamanlar tüp bebeğin korkulan bir komplikasyonu olan ağır OHSS hastane tedavisi gerektirir ama tam da uyarının yapılış biçimindeki değişiklikler sayesinde bugün yirmi yıl öncesine göre çok daha nadir görülür.

OHSS riski yumurtalıkların ne kadar güçlü yanıt verdiğine bağlıdır. PKOS’u olan, AMH’si yüksek ya da çok antral folikülü olan, genç ve zayıf kadınlarda ve daha önce OHSS geçirmiş olanlarda daha yüksektir. Siklus sırasında ultrasonda çok fazla folikül ve çok yüksek östrojen düzeyleri ekibin yakından izlediği işaretlerdir.

Risk değerlendirmesi siklustan önce AMH ve antral folikül sayısıyla başlar ve uyarı boyunca sürer. Bu, protokolün ve dozun baştan dikkatle seçilmesine ve yanıt beklenenden güçlü çıkarsa planın yol boyunca değiştirilmesine olanak verir. PKOS’lu bir hasta için OHSS konuşması bir sürpriz değil, planlamanın parçası olmalıdır.

Birkaç değişiklik ağır OHSS’yi nadir hale getirdi. İlki protokol seçimidir: antagonist protokoller ve erken yumurtlamayı önlemek için ağızdan progesteron kullanılan progestin-primed protokoller (PPOS) daha iyi kontrol sağlar ve ikinci adımın yolunu açar. İkincisi, yüksek riskli hastalarda yumurta olgunlaşmasını klasik hCG yerine GnRH agonistiyle tetiklemektir; etkisi kısa olduğu için riski belirgin biçimde düşürür.

Üçüncüsü ve çoğu zaman belirleyici olanı, tüm embriyoları dondurup daha sonraki bir siklusta transfer etme stratejisidir, yani 'freeze-all'. Aynı siklusta gebelik OHSS’yi kötüleştirdiğinden, yüksek riskte taze transferden kaçınmak bu kötüleşmeyi ortadan kaldırır. Bu önlemler birlikte OHSS’yi büyük bir korkudan yönetilebilir bir riske dönüştürmüştür ve Dr. Göksu’nunki dahil araştırmaların protokolleri iyileştirmeye devam ettiği alandır.

Yumurta toplamadan sonra birkaç gün biraz şişkin hissetmek ve hafif rahatsızlık normaldir. Sıvı alın, ağır aktiviteden kaçının ve ekibin talimatlarına uyun. Çoğu durumda her şey bir hafta içinde geçer.

Gece gündüz hemen telefon gerektiren bazı belirtiler vardır: karında hızlı şişme, birkaç gün içinde hızlı kilo alımı, şiddetli karın ağrısı, durmayan kusma, nefes darlığı ve çok az idrar. Bunlar sabaha kadar beklememelidir; ekip ultrason ve tahlillerle değerlendirir ve daha yakın izlem ya da tedavi gerekip gerekmediğine karar verir.