Ngrirja e vezëve: mosha, numri dhe pritshmëritë reale

Grupi më i madh janë gratë midis 30 dhe 38 vjeç që nuk planifikojnë shtatzëni në vitet e afërta: pa partner, në mes të një karriere, ose thjesht jo gati. Kjo quhet ngrirje elektive ose sociale. Grupi i dytë janë gratë përpara një trajtimi mjekësor që rrezikon rezervën ovariane, si kimioterapia, rrezatimi ose një kirurgji e planifikuar e vezoreve, sidomos për endometriomë; këtu flitet për ngrirje mjekësore dhe procesi zakonisht organizohet me urgjencë, brenda ditëve.

Në praktikën tonë një grup i veçantë janë gratë e diasporës, që jetojnë në Gjermani, Zvicër ose vende të tjera dhe duan ta bëjnë procedurën gjatë një qëndrimi më të gjatë në Kosovë. Për to ka pyetje praktike shtesë: sa kohë duhet të qëndrojnë, si organizohen kontrollet, ku do të ruhen vezët dhe si transferohen më vonë nëse duan t’i përdorin diku tjetër. Këto pyetje duhen zgjidhur para se të fillojë stimulimi, jo pas.

Procesi është pothuajse i njëjtë me pjesën e parë të një cikli IVF. Pas një vlerësimi me AMH dhe ekografi, fillon stimulimi ovarian me injeksione ditore për rreth 10 deri 12 ditë, me tri ose katër kontrolle ekografike për të parë se si po rriten folikulat. Kur folikulat arrijnë madhësinë e duhur jepet injeksioni përfundimtar dhe pas rreth 36 orësh bëhet marrja e vezëve, një procedurë me ekografi transvaginale që zgjat 15 deri 20 minuta nën një anestezi të shkurtër. Të njëjtën ditë embriologu identifikon vezët e pjekura dhe i vitrifikon ato.

Vitrifikimi është një ngrirje shumë e shpejtë që parandalon formimin e kristaleve të akullit; është arsyeja pse rezultatet e sotme janë shumë më të mira sesa me metodat e vjetra. Rikuperimi pas marrjes është i shpejtë: shumica e grave kthehen në aktivitet normal brenda një ose dy ditësh, me fryrje dhe një ndjesi rëndese që kalojnë. Shpesh nevojiten dy cikle për të arritur numrin e synuar të vezëve, sidomos kur rezerva është e ulët ose kur mosha është mbi 35 vjeç; kjo diskutohet që në fillim.

Dy faktorë përcaktojnë rezultatin: mosha juaj në momentin e ngrirjes dhe numri i vezëve të pjekura që ruhen. Mosha përcakton cilësinë, domethënë sa prej atyre vezëve kanë një numër normal kromozomesh; numri përcakton sa mundësi keni. Si udhëzues i përgjithshëm, rreth 15 deri 20 vezë të pjekura të ngrira para moshës 35 vjeç i japin një gruaje një shans të lartë për të paktën një lindje të gjallë më vonë. Pas moshës 38 vjeç i njëjti numër vezësh jep një shans dukshëm më të vogël, sepse më pak prej tyre janë kromozomalisht normale.

Pas shkrirjes, rreth 80 deri 90 për qind e vezëve mbijetojnë me teknikën e vitrifikimit. Më pas ato fekondohen me ICSI, disa zhvillohen në embrione dhe një pjesë e tyre arrin stadin e blastocistit. Në çdo hap numri zvogëlohet, dhe prandaj numri fillestar ka aq shumë rëndësi. Ky është edhe arsyeja pse ngrirja e vezëve duhet kuptuar si një sigurim dhe jo si një garanci: ajo blen mundësi, jo siguri. Dhe një fakt që rrallë thuhet: shumica e grave që ngrijnë vezë nuk i përdorin kurrë ato, sepse arrijnë shtatzëni natyrshëm ose e ndryshojnë planin, dhe kjo nuk e bën vendimin e gabuar.

Nëse keni një partner të qëndrueshëm dhe jeni të dy dakord, ngrirja e embrioneve është zakonisht më efikase, sepse fekondimi ndodh menjëherë dhe ju e dini sa embrione keni në të vërtetë, jo sa vezë. Por embrionet i përkasin të dy partnerëve dhe kërkojnë pëlqimin e të dyve për t’u përdorur më vonë; vezët mbeten vetëm tuajat. Ky është një ndryshim i rëndësishëm dhe meriton një bisedë të hapur para se të vendosni, jo pas.

Pyetjet praktike janë po aq të rëndësishme sa ato mjekësore. Sa zgjat ruajtja dhe si rinovohet, sa kushton dhe çfarë përfshihet, dhe çfarë ndodh nëse ndërroni vend banimi janë detaje që ndryshojnë nga vendi në vend. Korniza ligjore për ruajtjen dhe përdorimin e gameteve është e ndryshme në Kosovë, në Shqipëri dhe në vendet e Bashkimit Evropian, përfshirë afatet e ruajtjes dhe kushtet e transportit. Pyeteni klinikën drejtpërdrejt për rregullat që vlejnë për ju, me shkrim, para se të filloni.