Procedurat shtesë në IVF: çfarë thotë udhëzimi i ri për “diçka më shumë”

Grupi i punës i ESHRE-së shqyrtoi literaturën për çdo hap të stimulimit ovarian: si zgjidhet protokolli, si caktohet doza fillestare, çfarë monitorohet gjatë ciklit, kur jepet trigjeri dhe cilat shtesa janë studiuar. Rezultati janë 46 rekomandime të reja dhe 29 të përditësuara, që bashkë me ato ekzistuese mbulojnë praktikisht të gjithë ciklin. Ajo që bie në sy kur lexohet dokumenti është se pas shumicës së rekomandimeve qëndron evidencë e klasifikuar si e cilësisë së ulët ose shumë të ulët, domethënë studime të vogla, me metodologji të ndryshme ose me rezultate që nuk përsëriten. Kjo është gjendja reale e fushës, jo një dobësi e udhëzimit.

Për pacientin kjo ka një kuptim praktik. Kur mjeku thotë “nuk ka evidencë të mjaftueshme”, ai nuk po fsheh një mundësi; ai po përshkruan saktësisht atë që dihet. Rekomandimet e forta janë të pakta dhe kanë të bëjnë me siguri dhe me zgjedhje protokolli, jo me shtesa. Prandaj një plan i mirë trajtimi nuk njihet nga numri i gjërave që përmban, por nga sa mirë janë arsyetuar ato që përmban.

Disa substanca janë studiuar prej vitesh si mënyra për të përmirësuar përgjigjen ovariane ose cilësinë e vezëve. Hormoni i rritjes, DHEA dhe para-trajtimi me testosteron nuk rekomandohen për rritjen e lindjes së gjallë; për disa prej tyre evidenca është e pasigurt dhe rezultatet e studimeve janë kontradiktore. E njëjta gjë vlen për aspirinën, sildenafilin dhe myo-inozitolin: asnjëri prej tyre nuk ka treguar një përfitim të qëndrueshëm në lindjen e gjallë kur jepet rutinë gjatë një cikli IVF.

Kjo nuk do të thotë se këto barna janë të pavlera në mjekësi; secili ka indikacionet e veta të tjera dhe disa prej tyre përdoren me arsye në situata specifike të përcaktuara nga mjeku. Do të thotë vetëm se nuk duhen marrë me pritshmërinë se do ta ndryshojnë rezultatin e IVF-së. Marrja e tyre pa indikacion shton kosto, efekte anësore të mundshme dhe, ndonjëherë, ndjenjën e fajit kur cikli nuk përfundon me shtatzëni.

Aty ku evidenca është më e qartë, ajo shpesh ka të bëjë me sigurinë. Protokollet me antagonist të GnRH preferohen ndaj protokollit të gjatë me agonist, sepse japin rezultate të ngjashme në lindjen e gjallë me një rrezik dukshëm më të ulët të sindromës së hiperstimulimit ovarian (OHSS). Te gratë me përgjigje të lartë, ngrirja e të gjithë embrioneve dhe shtyrja e transferimit në një cikël të mëvonshëm është një mënyrë e njohur për ta ulur më tej atë rrezik. Këto janë vendime që merren nga ekipi bashkë me ju, në bazë të AMH-së, numrit të folikulave dhe përgjigjes së vëzhguar.

Në anën tjetër, disa gjëra që duken si kujdes shtesë nuk kanë treguar përfitim. Matja rutinë e estradiolit ose e LH-së në serum në ditën e trigjerit, për shembull, nuk është treguar se shton informacion që e përmirëson rezultatin kur monitorimi ekografik është i mirë. Më pak analiza nuk do të thotë më pak kujdes; do të thotë që kujdesi është drejtuar aty ku ndryshon vendimet.

Përtej barnave, ekziston një grup procedurash laboratorike dhe klinike që ofrohen si shtesa: gërvishtja e endometrit, PGT-A, ndihma për çeljen e zonës (assisted hatching), terapitë imune, PRP dhe intralipidet. Autoriteti britanik HFEA i vlerëson këto me një sistem semaforik sipas evidencës për lindjen e gjallë te pacienti mesatar, dhe shumica e tyre sot qëndrojnë në të kuqe ose në të verdhë, domethënë evidenca mungon ose është e papërcaktuar. Disa prej tyre kanë vend në kërkim shkencor ose në situata shumë specifike; asnjëra nuk është një garanci.

Për shtesat ushqimore vlen e njëjta logjikë. Koenzima Q10, vitamina D dhe antioksidantët janë studiuar, por evidenca për lindjen e gjallë mbetet e pamjaftueshme. Përjashtim bën acidi folik, i cili rekomandohet për shtatzëninë dhe parandalimin e defekteve të tubit nervor, jo si procedurë shtesë për të rritur suksesin e IVF-së. Nëse diçka shitet si përmirësim i garantuar, pyetni për provën; një klinikë e mirë nuk ofendohet nga kjo pyetje.